Một câu hỏi thường được đặt ra là: nếu Illuminati không tồn tại như thuyết âm mưu mô tả, thì quyền lực thực sự nằm ở đâu? Trên thực tế, quyền lực trong thế giới hiện đại phân tán và phức tạp hơn nhiều. Nó nằm ở các thể chế chính trị, tập đoàn kinh tế, hệ thống tài chính và cả dư luận xã hội. Việc quy tất cả quyền lực đó cho một hội kín duy nhất như Illuminati có thể khiến con người bỏ qua những cơ chế quyền lực thực sự đang vận hành công khai. Điều này đôi khi dẫn đến sự thụ động hoặc hiểu sai bản chất của các vấn đề xã hội. Thay vì tìm kiếm một “kẻ giật dây” bí ẩn, việc phân tích cấu trúc quyền lực cụ thể có thể mang lại cái nhìn thực tế và hữu ích hơn. Illuminati, trong trường hợp này, đóng vai trò như một biểu tượng thay thế cho nỗi lo về quyền lực vô hình.
